M.O.S.B Enerji
HAKKIMIZDA
Kojenerasyon Santralı, doğal gaz yakıtlı, üç adet 16.638 kW kapasiteli Wartsila 50DF ve dört adet 8730 kW kapasiteli Wartsila 34SG üniteli elektrik üretim sistemi ile bu ünitelerin atık ısılarından (baca gazlarından) yararlanarak üretim yapan 7 adet buhar kazanı, makinelerin (90 0C - 70 0C) ceket suyundaki ısı enerjisinin alındığı sıcak su sistemi, ulusal elektrik sistemine irtibatlayan 154 kV (2x100MVA) trafo merkezi ve OG dağıtım şalt sisteminden oluşmaktadır.
Proje hazırlıkları ve teklif değerlendirmeleri sırasında 6 no.lu fuel-oil ile birlikte alternatif yakıtlar da değerlendirmeye alınmıştır. Bu değerlendirmelerde yakıtın sürekli temin edilebilmesi, ısıl değeri, depolama kolaylıkları, nakliye şartları, fiyatı, v.b. gibi kriterler esas alınmış ve Ülkemizdeki üretim fazlalığı, fiyatı, temin sürekliliği, Devlet tarafından yapılan teşvikler, nakliye ve depolama kolaylıkları nedeniyle 6 no.lu fuel-oil ‘in en uygun yakıt olduğu tesbit edilmiştir.
54.300 kW olan toplam kapasite seçiminde geçtiğimiz yıllarda kullanılan güç ve yükseliş trendi ile halen kullanılmakta olan güç dikkate alınmış, ihtiyaca uygun olarak tevsii edilebilir özelliği nedeniyle sürekli pik değerlerin altında kalınarak atıl kapasite oluşturmamaya özen gösterilmiştir.
MOSB Enerji Santralı Projesinde, elektrik üretimini gerçekleştirecek DG ünitelerinin performansı; çevre sıcaklığı, atmosferik basınç ve havanın rutubeti gibi meteorolojik koşullardan etkilenmektedir. Bu nedenle, santralın brüt ve net kurulu gücünün belirlenmesinde Manisa’nın iklim koşulları ve santralın iç tüketimi de dikkate alınmıştır.
Manisa’ nın yıllık ortalama iklim koşulları dikkate alındığında, santralın, ISO şartları için garanti edilen performans değerlerinde takriben %3-4 oranında bir performans kaybı olacaktır. Ayrıca, santralın toplam kurulu gücünün %3.5'i oranındaki kısmı ise iç tüketimde kullanılacaktır. Santralde üretilecek elektrik enerjisi miktarının belirlenmesinde yıpranma ve yaşlanma nedeniyle meydana gelecek kapasite düşüşleri de dikkate alınmış ve DG ünitelerinin tam kapasiteyle çalışmaya başladıkları yıldan 1 yıl sonra başlamak üzere işletmenin 2, 3 ve 4. yıllarında, her yıl için, kapasitelerinde %0.5 oranında düşüş olacağı kabul edilmiştir. Beşinci işletme yılından itibaren ise; alınacak tedbirlerle kapasitedeki toplam düşüşün %1.5 olarak sabit kalacağı varsayılmıştır.
Tesiste yılda 90.000 ton fuel-oil, 305 ton yağlama yağı ve 7.000 ton kalsiyum karbonat kullanılacak, her motorun 0.85 yüke kadar ekonomik üretim yapabilme kabiliyeti nedeniyle 15.000 kW ile 54.300 kW aralığında elektrik üretimi sağlanabilmektedir. Bu surette yılda 125.000.000 kWh ‘dan 450.000.000 kWh ‘a kadar ekonomik üretim yapılabilmekte, bunun yanı sıra kojenerasyon yapısıyla santraldeki atık ısı sistemleri sayesinde 200.000 ton buhar ve 135.000.000Mcal sıcak su üretimi sağlanabilmektedir.
TÜPRAŞ tarafından üretilen 6 no.lu fuel-oil ‘de bulunan kükürt oranı çok yüksektir. Her ne kadar spektlerde % 2,5-5 olarak gösterilmekte ise de zaman zaman bunun üstüne çıktığı gözlenebilmektedir. Çevre önlemlerinin alınması zorunluluğu nedeniyle baca gazı emisyonlarının Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğinde öngörülen değerleri aşmaması gerekmektedir. Bu nedenle yatırım içinde Desülfürizasyon Ünitesi de yer almıştır. Ülkemizde mevcut desülfürizasyon ünitelerinde genellikle Sodyum Hidroksit (NaOH) kullanılmakta ve sistemden oluşan atık su içindeki arıtılması neredeyse mümkün olmayan Sodyum Sülfat ihmal edilmektedir. Bu nedenle bu projede sonuçta bazı endüstrilere hammadde teşkil eden Alçı elde edilen Kalsiyum Karbonat ‘lı (CaCO3) desülfürizasyon sistemi seçilmiş ve atık sularının da Bölgemiz Pissu Arıtma Tesisinde arıtılması imkanı sağlanmıştır.
TARİHÇE
Organize Sanayi Bölgesinde üretim yapan fabrikalar enerji problemleri sebebi ile kapasitelerinin karşılığı üretimi yapamamaktaydılar. Enerji arzının yetersiz ve iletim-dağıtım hatlarının kötü şartlarda olması yeterli kalitede elektrik kullanımını önler durumdaydı. O dönemde sanayici için elektriğin fiyatından çok kalitesi ve arzı daha çok önem teşkil ediyordu. Bu sebeplerden dolayı üretimin dolayısı ile ihracat ve istihdamın önünü açmak için Manisa Ticaret ve Sanayi Odası Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu 1996 yılında kendi enerji santralının yapımı için prensip kararı almıştır. Yapılan uzun incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda sistemin Kojenerasyon olmasına karar verilmiştir. 1999 yılının Ekim ayında toplam 3 adet ve her biri 18.1 MW gücünde olan dizel jeneratör gruplarından oluşan 54.3 MW gücünde Kojenerasyon Santralının yapımı için Wartsila (Finlandiya) firması ile anahtar teslimi modelinde sözleşme imzalanmıştır. Sistem seçiminde ana kriter olarak yakıt dikkate alınmıştır. 6 numara fuel oil arzında problem olmaması ve fiyat istikrarının olması dolayısı ile uygun bulunmuştur. Ayrıca ileride doğalgazın bölgeye geleceği düşünülerek jeneratörlerin doğalgaz ile çalışabilir olma şartı yapımcı firmalardan istenmiştir. Sistemden alınacak ürünlerin seçiminde ise OSB deki müşterilerin ihtiyaçları göz önünde bulundurulmuştur. Şantiye çalışmalarına 2000 yılının Mart ayında start verilmiş ve 9 ay gibi bir sürede 2001 yılının Ocak ayında Santral çalışmaya hazır hale getirilmiştir. Ancak Enerji Bakanlığı yetkililerinin Santralın geçici kabul işlemlerini tamamlama tarihi 27 Ağustos 2001 tarihidir. Bu tarihin akabinde yani 31 Ağustos 2001 tarihinde ise Santral ticari işletmeye geçmiştir. Organize Sanayi Bölgesi kendi öz kaynaklarını teminat göstererek elde ettiği yabancı kredi ile finansman sorunu çözülmüştür. Santralın kuruluşu da o zaman yürürlükte olan 3096 sayılı kanuna uygun şekilde yapılmıştır. Buna göre Santralın statüsü de Otoprodüktör olarak tanımlanmıştır. 4628 sayılı kanunun ve ilgili yönetmeliklerinin yürürlüğe girmesi neticesinde lisans alma zorunluluğundan dolayı %99.6 hissesi Organize Sanayi Bölgesine geri kalanı ise Manisa Ticaret ve Sanayi Odasına ait Birleşik Elektrik ve Isı Üretim Santralı San. Tic. Ltd. Şirketi kurulmuş ve 23/10/2004 tarihinde EPDK’ dan aldığı Otoprodüktör Grubu Lisansı ile faaliyetine devam etmektedir. 80 MW olarak alınan Lisans Enerji Santralı ünitelerini doğalgaza dönüştürme ve kapasitesini arttırmaya yönelik çalışmaların tamamlanmasının ardından EPDK tarafından talebimiz doğrultusunda 84.834 MW olarak tadil edilmiştir. Projelerin tamamlanması sonucunda toplam 7 adet jeneratör grubu devreye girmiştir. Bunlar 3 adet 16.638 MW (18V50DF) ve 4 adet 8.73 MW (20V34SG) lık ünitelerdir. 18V50DF tipindeki jeneratör gruplarının ana yakıtı %99 doğalgaz ve pilot yakıt olarak ta %1 motorindir. Ayrıca bu jeneratörler 6 numara fuel oil ile de çalışabilmektedirler. 20V34SG tipindeki jeneratörler ise %100 doğalgazlı olarak çalışmaktadırlar. Sistem Kojenerasyon olarak dizayn edilmiştir. Jeneratör gruplarındaki elektrik üretiminden sonra oluşan atık egzoz gazları atık ısı kazanlarında doymuş buhar üretmektedirler. Santralın buhar üretme kapasitesi saatte 47 tondur. Ayrıca motorların gövde soğutma suyunun enerjisi kapalı çevrim suyuna aktarılarak bu ısı da müşterilere eşanjörler yardımı ile aktarılmaktadır. Bu sayede toplam da %80 verim değerlerine ulaşılmaktadır. Müşterilerin elektrik, buhar ve sıcak su tüketimleri Enerji Santralı kontrol merkezindeki bilgisayarlardan anlık olarak izlenebilmektedir. Bu uzaktan izleme sistemleri en son teknolojik ekipmanlar ile tasarlanmıştır. Elektrik dağıtım sistemi de yer altı kabloları ile kurulmuş olup kayıplar ve arızalar minimuma indirilmiştir.
Vizyonumuz
MOSB Birleşik Elektrik Isı Üretim Santrali olarak vizyonumuz,
sanayiciye kaliteli ve ucuz elektrik vermek, bunun yanı sıra buhar,
sıcak su gibi hizmetlerle sanayicinin maliyetlerini asgari seviyeye indirebilmektir.